ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THCS

Đổi mới phương pháp dạy học, một trong số những vấn đề trọng tâm hiện nay.

Chất lượng dạy học phụ thuộc vào nhiều thành tố trong một hệ thống bao gồm: Mục tiêu đào tạo, nội dung đào tạo, phương pháp dạy học, thầy và hoạt động của thầy, trò và hoạt động của trò, môi trường giáo dục… Trong đó phương pháp dạy học là thành tố trung tâm, giảng viên phải am hiểu sâu sắc nội dung dạy học, làm chủ kiến thức, biết chế biến nó theo ý đồ sư phạm và biết cách truyền tải nó đến với sinh viên. Mặt khác sinh viên là chủ thể trong học tập và tu dưỡng. Chủ thể phải tự giác, tích cực, chủ động và sáng tạo trong quá trình học tập.

    Phương pháp dạy học bao gồm soạn thảo, chế biến tài liệu khoa học và chuyển tải tài liệu đó đến với sinh viên trên cơ sở tổ chức, tác động điều khiển hoạt động nhận thức của sinh viên nhằm giúp họ lĩnh hội nội dung dạy học. Giảng dạy và học tập có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Kết quả học của người học quyết định việc lực chọn phương pháp dạy của người dạy. Sử dụng phương pháp nào là phụ thuộc vào đối tượng học, mục đích đào tạo, nội dung môn học, nội dung từng bài…

   Đổi mới phương pháp dạy học là nhu cầu tất yếu của giảng viên, bởi vì đổi mới là sự cải tiến, nâng cao chất lượng phương pháp dạy học đang sử dụng để đóng góp nâng cao chất lượng hiệu quả của việc dạy học, là sự bổ sung, phối hợp nhiều phương pháp dạy học để khắc phục mặt hạn chế của phương pháp đã và đang sử dụng nhằm đạt mục tiêu dạy học, là thay đổi phương pháp đã và đang sử dụng bằng phương pháp ưu việt hơn, đem lại hiệu quả dạy dạy học cao hơn. Vì thế, đổi mới phương pháp dạy học được xác định trong các văn kiện của Đảng, Nhà nước mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đang chỉ đạo triển khai nhằm đáp ứng yêu cầu của mục tiêu và nội dung giáo dục mới.
   Phương pháp dạy học hiện nay không thể tiếp tục truyền thụ từ việc áp đặt một chiều từ người dạy mà phải sử dụng phương pháp dạy tích cực, phát huy tính tích cực của sinh viên. Đó là đổi mới phương pháp dạy học còn được gọi là “Dạy học hướng vào người học” hay “Dạy lấy người học làm trung tâm”.
   “Dạy học hướng vào người học” là cụm từ được dùng để xác định sự đổi mới của phương pháp dạy học hiện nay trong nhà trường. Đó là tư tưởng, là sự định hướng cho dạy và học, phương pháp mới này khuyến khích sinh viên tự học hỏi, tự phát huy sáng kiến, giảng viên đóng vai trò hướng dẫn.
   “Dạy học lấy người học làm trung tâm” bao gồm:
 - Tập trung phương pháp giảng dạy của giảng viên dựa vào các thành quả của hoạt động nghiên cứu khoa học, quy trình đã được chứng minh.
 - Áp dụng các phương pháp dạy học theo từng hệ học (chính quy, hệ đào tạo đại học dành cho cán bộ đã tốt nghiệp bậc trung học Công an nhân dân, vừa làm vừa học...).
 - Phát triển liên tục toàn hệ thống trường để đạt được hệ thống giáo dục ngày càng tốt hơn.
 - Học cách trở thành sinh viên năng động thay vì là sinh viên thụ động.
 - Khuyến khích sinh viên năng động trong việc giáo dục bản thân.
 - Dạy sinh viên cách tư duy độc lập chứng tỏ được sự hữu hiệu của bài học.
 - Dạy sinh viên kỹ năng vận dụng thông tin (kiến thức) vào thực tế thay vì chỉ thu nhận kiến thức.
 - Chú trọng giáo dục kỷ luật và đạo đức cho sinh viên, vì nếu có tài mà không có đức thì cũng chỉ là người vô dụng mà thôi.
   Để thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, vấn đề đặt ra đối với giảng viên đó là:
   Giảng viên là yếu tố quyết định hàng đầu trong việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, với nhận thức đúng đắn, với tinh thần trách nhiệm và sự quyết tâm cao, kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học và tổ chức hướng dẫn sinh viên học tập tốt. Đó là những phẩm chất cần thiết của người thầy. Kiến thức của giảng viên đã trở thành những đặc điểm quan trọng trong công tác giáo dục đòi hỏi giảng viên phải hội đủ các điều kiện về kiến thức, khả năng giảng dạy, lòng nhiệt thành, đức tính cần cù. Bên cạnh đó, giảng viên phải có kỹ năng tổ chức hướng dẫn sinh viên trong lớp học có kỹ năng sử dụng đồ dung dạy học, có năng lực tự học, thu thập thông tin phong phú của thời đại để phục vụ yêu cầu dạy học.
  Giảng viên phải xác định được những vấn đề cần đổi mới, đó là phải xác định rõ mục tiêu giáo dục được đổi mới, nội dung giáo dục đổi mới, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức và phương thức đánh giá phải đáp ứng được yêu cầu đổi mới.
  Do đó giảng viên cần phải lưu ý bốn lĩnh vực trong giảng dạy:
 - Lập kế hoạch và chuẩn bị môi trường lớp học, giảng dạy và trách nhiệm chuyên môn.
 - Tạo ra bầu không khí đối thoại giữa giảng viên và sinh viên.
 - Thúc đẩy hiệu quả nhất việc sử dụng thời gian và làm cho cả lớp tham gia.
 - Cung cấp đầu vào để phổ biến tài liệu mới, kiểm tra hiểu biết và thay đổi tiến độ giảng dạy phù hợp, đồng thời tạo ra cách sử dụng kiến thức mới độc lập trên cơ sở có sự hướng dẫn.
   Giảng viên phải nắm vững các kỹ năng truyền đạt kiến thức đến sinh viên để thiết kế, dẫn dắt sinh viên đi từ dễ đến khó, từ ít đến nhiều, từ nông đến sâu.
   Giảng viên phải có kế hoạch chi tiết, cụ thể phương pháp dạy cũng như vấn đề phân phối chương trình trở thành một diễn tiến liên tục, giảm lý thuyết, tăng thực hành là một yêu cầu cần thiết, tất yếu cho quá trình đổi mới phương pháp giáo dục.
   Giảng viên phải có kiến thức sâu, rộng nắm vững lý luận sư phạm về các lĩnh vực giảng dạy đồng thời phải biết chuyển tải những kiến thức đó vào chương trình, vào phương pháp giảng dạy, vào các bài học cụ thể. Có như vậy, giảng viên mới có thể giúp sinh viên tích cực chủ động, phát huy khả năng sáng tạo trong quá trình học tập. Giảng viên có nhiều kiến thức, có nhiều cách tổ chức và trình bày ngắn gọn, sáng tỏ cùng với sự nhiệt tình trong giảng dạy điều đó tạo điều kiện truyền đạt kiến thức cho sinh viên một cách hiệu quả và thành công.
   Đổi mới phương pháp dạy học là một quá trình, đòi hỏi giảng viên phải hoàn thiện về nhân cách, có đức, có tài để thực hiện tốt nhiệm vụ cao quý của mình. Phải không ngừng phấn đấu vươn lên, học tập, rèn luyện để tự khẳng định mình. Đặc trưng của nhà giáo là khiêm tốn, giàu lòng tự trọng, có trách nhiệm cao, lao động tự giác, chủ động sáng tạo, sống trung thực, giản dị, không phô trương hình thức./.
Sưu tầm
Địa chỉ : TT Bắc Sơn - Phổ Yên - Thái Nguyên
Mọi chi tiết xin liên hệ : Điện thoại : 0280.3.865024